Open Data Kit ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការងារ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​របស់​ស្ថាប័ន

odk_logo

ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​គឺ​ជា​កិច្ចការ​មួយ​ដែល​មាន​សារសំខាន់​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន ឬ​ក៏​ក្រុមហ៊ុន​នានា។ វា​អាច​ឲ្យ​គេ​ដឹង​អំពី​ព័ត៌មាន ស្ថានភាព ស្ថិតិ នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន ឬ​ក៏​ប្រមើមើល​ទៅ​ពេល​អនាគត​បាន​ថែម​ទៀត​ផង ដែល​អាច​ឲ្យ​គេ​ធ្វើ​ការងារ​បាន​ងាយ​ស្រួល​និង​ចំ​គោលដៅ។

ជា​ទម្លាប់​ចាស់ ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​តាម​រយៈ​ក្រដាស​និង​ប៊ិក។ បន្ទាប់​មក គេ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​ពី​ក្រដាស​ទាំង​អស់​នោះ​ទៅ​បញ្ចូល​ក្នុង​កុំព្យូទ័រ ឬ​ក៏​វិធីសាស្ត្រ​គណនា​ដទៃ​ទៀត។ ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​បែប​នេះ វា​អាច​នឹង​ផ្ដល់​ផល​លំបាក ប្រសិន​បើ​ស្ថាប័ន​នោះ​ត្រូវ​ប្រមូល​នៅ​ច្រើន​កន្លែង (ឧ. មួយ​ពាន់​កន្លែង) ។ ការ​វាយ​បញ្ចូល​ទិន្នន័យ​ទៅ​ក្នុង​កុំព្យូទ័រ ឬ​ក៏​ការ​គណនា​តាម​វិធីសាស្ត្រ​នានា​ដោយ​ដៃ​នឹង​លែង​ជា​មធ្យោបាយ​ប្រសើរ​ទៀត​ហើយ។ ដូច្នេះ​អ្វី​ទៅ​ដែល​ជា​មធ្យោបាយ​ដ៏​ប្រសើរ​ជាង​នេះ​នោះ? គឺ​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា

បច្ចុប្បន្ន​នេះ ទូរសព្ទ ឬ​ថាប្លិត (Tablet) ក្លាយ​ជា​របស់​ប្រើប្រាស់​ប្រចាំ​ថ្ងៃ និង​ជួយ​សម្រួល​ដល់​មនុស្ស​ជា​ច្រើន។ មាន​កម្មវិធី​រាប់​លាន​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​សម្រាប់​ឧបករណ៍​អស់​ទាំងនោះ។ ត្រឡប់​មក​និយាយ​អំពី​ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​វិញ ក៏​មាន​កម្មវិធី​សម្រាប់​ការងារ​នេះ​ដែរ ប៉ុន្តែ​វា​មាន​ច្រើន​ជម្រើស និង​បម្រើ​ទៅ​តាម​តម្រូវ​ការ។ នៅ​ក្នុង​នោះ​មាន​កម្មវិធី Open Data Kit (ពាក្យ​កាត់៖ ODK) គឺ​ជា​មធ្យោបាយ​ដ៏​ប្រសើរ​មួយ។ វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ សាកលវិទ្យាល័យ​វ៉ាស៊ីនតោន (University of Washington) ហើយ​ក៏​ជា​កម្មវិធី​កូដ​បើក​ចំហ (Open Source) ដែល​អាច​ឲ្យ​អ្នក​យក​ទៅ​ប្រើ (តាម​ស្ថាប័ន) កែតម្រូវ​កម្មវិធី​នោះ​ទៅ​តាម​ការងារ​ជាក់ស្ដែង​របស់​ពួកគេ។

មាន​អង្គការ​ជាច្រើន (រួមទាំង​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែរ) កំពុង​ប្រើប្រាស់ ODK សម្រាប់​ចុះ​ស្ទាបស្ទង់​មតិ ប្រមូល​ទិន្នន័យ បង្កើត​ជា​របាយការណ៍​ប្រកប​ទៅ​ដោយ​ភាព​ងាយស្រួល​ជាងមុន លឿន​រហ័ស និង​មាន​ភាព​ជាក់លាក់​ល្អ។

កម្មវិធី​មួយ​ចំនួន​របស់ ODK

ODK បាន​បង្កើត​កម្មវិធី​ច្រើន​ដែរ ហើយ​នៅ​ក្នុង​មាន​កម្មវិធី​ឬ​សមាសភាគ​បី​សំខាន់​ជាងគេ​សម្រាប់​ការងារ​គឺ៖ XLS Form, ODK Collect, Aggregate Server។

XLSForm (ឯកសារ​កម្រង​សំណួរ)

XLSForm គឺជា​ទម្រង់​ស្តង់ដារ​មួយ​សម្រាប់​បង្កើត Form នៅ​ក្នុង Excel, ដូច្នេះ​កម្រង​សំណួរ​នៅ​ក្នុង ODK ត្រូវ​ធ្វើ​ជា​ទម្រង់ XLS តាមរយៈ​កម្មវិធី Microsoft Excel ឬ​កម្មវិធី Spreadsheet ផ្សេងៗ​ដែល​អ្នក​អាច​បង្កើត​ឯកសារ​ជា​ទម្រង់ XLS បាន។ រាល់​សំណួរ ជម្រើស អត្ថបទ​បង្ហាញ លក្ខខណ្ឌ ក្បួន​គណនា និង​ការ​កំណត់​នានា​ត្រូវតែ​រៀបចំ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ឯកសារ XLS នោះ​ឲ្យ​រួច​ជា​ស្រេច។ ចំពោះ​ប្រភេទ​សំណួរ​វិញ សូម​មើល​ទីនេះ

នៅ​ពេល​រៀបចំ​កម្រង​សំណួរ​ទៅ​តាម​រចនាសម្ព័ន្ធ​រួច​អស់​ហើយ ក៏​អ្នក​មិន​ទាន់​អាច​យក​វា​ទៅ​ប្រើ​បាន​ដែរ លុះត្រា​តែ​បាន​បំប្លែង​ឯកសារ XLS នោះ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ទម្រង់ XML សិន នោះ​ទើប​អាច​យក​ទៅ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី ODK Collect បាន។

ឯកសារ​ជា​ទម្រង់ XML ត្រូវយក​ទៅ​ទុក​នៅ​ក្នុង​ម៉ាស៊ីន​បម្រើ​រួម (Aggregate Server) ដើម្បី​ឲ្យ​កម្មវិធី ODK Collect អាច​ទាញយក​កម្រង​សំណួរ​នោះ​មក​ប្រើ​បាន។ សូម​រក្សា​ឯកសារ XLS ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ ប្រសិនបើ​អ្នក​មិនចង់​អង្គុយ​រាប់​សិប​ម៉ោង​រៀបចំ​កម្រង​សំណួរ​ម្ដង​ទៀត​នៅ​ពេល​ត្រូវការ។

ODK Collect

ODK Collect ជា​កម្មវិធី​ដើរ​នៅ​លើ Android ហើយ​វា​មាន​តួនាទី​សម្រាប់​ទាញយក​និង​បំពេញ​កម្រង​សំណួរ, រក្សាទុក​កម្រង​សំណួរ​ដែល​បាន​បំពេញ​ហើយ, និង​បញ្ជូន​ទិន្នន័យ​ទៅ​កាន់​ម៉ាស៊ីមបម្រើ​រួម​មួយ (Aggregate Server)។ រាល់​លក្ខខណ្ឌ ក្បួន​គណនា សំណួរ និង​អ្វីៗ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​អ្នក​បាន​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ឯកសារ XLS និង​បាន​បំប្លែង​ទៅ XML នឹង​ត្រូវ​កម្មវិធី ODK Collect យក​មក​រៀបចំ​បង្ហាញ​នៅ​លើ​អេក្រង់​ទៅ​តាម​ប្រភេទ​នៃ​ធាតុ​នីមួយៗ។

ផ្នែក​បច្ចេកទេស៖ វា​មាន​ភាព​លំបាក​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​ប្លង់​កម្រង​សំណួរ​ទៅ​តាម​ចិត្ត ព្រោះ​វា​មិន​មែន​រៀបចំ​ប្លង់​ឡើង​តាមរយៈ HTML, CSS និង JavaScript ទេ។ ដូច្នេះ​ចាំបាច់​ត្រូវ​កែ​កូដ​ដើម (source code) របស់​កម្មវិធី។

Play Store | GitHub

Aggregate Server

Aggregate Server គឺ​ជា​សមាសភាគ​ដ៏​សំខាន់​មួយ គេ​អាច​ហៅ​វា​ថា​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល ឬ​ហៅ​ថា​ម៉ាស៊ីនបម្រើ​រួម ពីព្រោះ​មុខងារ​ចម្បង​របស់​វា​គឺ​រក្សាទុក​កម្រង​សំណួរ​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់, ផ្ដល់​ឯកសារ​កម្រង​សំណួរ​ទៅ​ឲ្យ​កម្មវិធី ODK Collect, រក្សាទុក​ព័ត៌មាន​ដែល​ទទួល​បាន​ពី ODK Collect, និង​បង្កើត​ទម្រង់​ទិន្នន័យ (data format) សម្រាប់​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​កម្មវិធី​គណនា​ស្ថិតិ​ដូចជា SPSS ជាដើម។

នៅ​ពេល​ដំឡើង Aggregate Server អ្នក​ចាំបាច់​ត្រូវ​បង្កើន​សុវត្ថិភាព​របស់​វា ប្រសិនបើ​អ្នក​មិនចង់​ឲ្យ​ទិន្នន័យ​ដ៏​មាន​តម្លៃ​របស់​អ្នក​ត្រូវ​ជន​អាក្រក់​លួច​យក​បាន។

 

ខ្ញុំ​គាំទ្រ​និង​ជម្រុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​បញ្ជ្រាប​បច្ចេកវិទ្យា​ឲ្យ​បាន​កាន់តែ​ច្រើន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ការងារ​របស់​ស្ថាប័ន​នីមួយៗ ពីព្រោះ​វា​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ផ្ដល់​ភាព​លឿន​នោះ​ទេ តែ​ក៏​មាន​សុវត្ថិភាព (ប្រសិនបើ​មាន​អ្នក​ជំនាញ​រៀបចំ​ត្រឹមត្រូវ) និង​ភាព​ជាក់ច្បាស់​ចំពោះ​ព័ត៌មាន​របស់​អ្នក​ដែរ។ ការ​ចំណាយ​ថ្លៃ​ឈ្នួល​លើ​បច្ចេកវិទ្យា​អស់​ទាំងនោះ​នឹង​ផ្ដល់​លទ្ធផល​យ៉ាង​ធំ​សម្រាប់​ការងារ​របស់​ស្ថាប័ន​ទាំងមូល តួយ៉ាង​ដូចជា​ការ​ចុះ​ប្រមូល​ព័ត៌មាន​ដោយ​ប្រើប្រាស់​កម្មវិធី ODK ដូច្នេះ​ដែរ។

 

ដំណោះស្រាយ​ចំពោះ​ការ​លុប “ចន្លោះ​មិន​ឃើញ” នៅ​ក្នុង WP 4.5

កាលពី​យប់​មិញ ពេល​កំពុង​រៀបចំ​ប្លក់​របស់​ខ្ញុំ​ឡើង​វិញ ខ្ញុំ​ក៏​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព WordPress ឲ្យ​ឡើង​ទៅ 4.5 ស្រាប់តែ​ពេល​ខ្ញុំ​សាកល្បង​សរសេរ​អត្ថបទ​ថ្មី វា​ក៏​លុប​ចន្លោះ​មិន​ឃើញ ឬ Zero-width space (ZWSP) ដែល​ត្រូវ​ប្រើ​ក្នុង​អក្សរ​ខ្មែរ​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ដែន​ពាក្យ។ ការ​លុប​នេះ តាម​ពិត​ទៅ មិនមែន​បណ្ដាល​មក​ពី WordPress នោះ​ទេ តែ​គឺមកពី TinyMCE ដែល​ជា Visual Editor របស់ WordPress។ ការណ៍​នេះ​ធ្លាប់​កើត​មាន​ម្ដង​ហើយ​កាល​ពី​បួន​ឆ្នាំ​មុន គឺ​ចាប់​ពី TinyMCE 3.4.7 ហើយ​បាន​ដក​វា​ចេញ​នៅ​កំណែ 3.5.5។ ខ្ញុំ​ក៏​ធ្លាប់​បាន​លើក​យក​បញ្ហា​នេះ​ទៅ​ពិភាក្សា​នៅ​ខាង WordPress ដែរ​នៅ​ពេល​នោះ។

ការ​លុប​នេះ វា​កើត​មាន​ឡើង​ជា​ថ្មី​ចាប់ពី TinyMCE 4.3.0 ហើយ WordPress 4.5 វា​ប្រើប្រាស់ 4.3.8។ ដូច្នេះ​ហើយ កាល​ណា​យើង​សរសេរ​អត្ថបទ​ដោយ​ប្រើ​អក្សរ​ខ្មែរ​និង​ចន្លោះ​មិន​ឃើញ​នៅ​ក្នុង WordPress 4.5 នោះ​ចន្លោះ​មិន​ឃើញ​នឹង​ត្រូវ​បាន​លុប​ចោល​នៅ​ពេល​វា​ធ្វើ​ការងារ​សម្អាត (clean task)។

ខ្ញុំ​បាន​ចូល​ទៅ​ពិនិត្យ​និង​ផ្ទៀងផ្ទាត់​កូដ​ដើម​របស់​វា ហើយ​ក៏​បាន​ដក​កូដ​បន្តិចបន្តួច​ចេញ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជា​បណ្ដោះ​អាសន្ន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ

ដំណោះស្រាយ

  1. ខ្ញុំ​បាន​ផ្គុំ (build) វា​ឡើង​ម្ដង​ទៀត ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​វា​លុប​ចន្លោះ​មិន​ឃើញ។ ទាញយក​ឯកសារ​ថ្មី​នៅ​ទីនេះ​សម្រាប់ WP 4.54.5.2
  2. រលា tinymce.min.js ចេញ​ពី zip ហើយ​យក​ទៅ​ដាក់​នៅ WP_ROOT/wp-includes/js/tinymce។ អ្នក​អាច​ប្រើ​កម្មវិធី FTP ផ្សេងៗ​ដូចជា FileZilla។ល។ ដើម្បី​យក​ទៅ​ដាក់​នៅ​ក្នុង Server។
  3. ព្យាយាម​លុប cache នៅ​ក្នុង browser។

នេះ​គ្រាន់តែ​ជា​ដំណោះស្រាយ​បណ្ដោះ​អាសន្ន​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ប្រសិន​ណា​បើ​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព WordPress ទៅ​ពេល​ក្រោយ​ទៀត នោះ​វា​អាច​នឹង​ត្រឡប់​មក​ធម្មតា​វិញ គឺ​ការ​លុប​ចន្លោះ​មិន​ឃើញ​នៅ​តែ​មាន​ដដែល។

ពេល​នេះ​ខ្ញុំ​ព្យាយាម​ទាក់ទង​ទៅ​ខាង​អ្នក​អភិវឌ្ឍ TinyMCE ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​អចិន្ត្រៃយ៍​មួយ​ដែល​មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​កូដ​ដទៃ​របស់​គេ។ នៅ​ក្នុង​កូដ​ដើម គេ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ZWSP នេះ​គឺ​ជា BOM (Byte order mark) តែ​បើ​តាម​ខ្ញុំ​អាន​អត្ថបទ​មួយ​ចំនួន ឃើញ​ថា ZWSP ដែល​មាន​លេខ​កូដ \u200b មិនមែន​ជា BOM នោះ​ទេ។ BOM មាន​តែ \uFEFF ប៉ុណ្ណោះ។

Gmail ភាសា​ខ្មែរ

អ្វី​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ភ្ញាក់​បំផុត​នៅ​ល្ងាច​នេះ​គឺ​ព័ត៌មាន​អំពី​ការ​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើ​នូវ​ភាសាខ្មែរ​សម្រាប់ Gmail ។ នៅ​ថ្ងៃ​នេះ យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​អាច​ប្រើ Gmail ជា​ភាសាខ្មែរ​បាន​ទាំង​ស្រុង​ហើយ ដែល​នេះ​ជា​រឿង​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​សប្បាយ​រីករាយ​មួយ។ ខ្ញុំ​ទទួល​បាន​ដំណឹង​នេះ​ពី​ទំព័រ Google នៅ​ក្នុង Facebook ។ អ្វី​ដែល​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​នោះ​គឺ មិន​មែន​មាន​តែ​ភាសាខ្មែរ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​មាន​ភាសា​ដទៃ​ទៀត​ដែរ​ដូចជា៖ ឡាវ, ម៉ុងហ្គោល, នេប៉ាល់, ស៊ិនហាឡា, អាហ្ស័របៃចានី, អាមេនី, និង​មួយ​ចំនួន​ទៀត (ប្រភព៖ https://plus.google.com/+DivonLan/posts/VaVUmvtenuv ) ។

gmail-km-screenshot
កំណត់​ភាសាខ្មែរ​នៅ​ក្នុង «ការ​កំណត់» ដែល​អាច​ចូល​បាន​តាម​រូបស្ពឺ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជ្រុង​លើ​ខាង​ស្ដាំ។

បើ​តាម​ចាំ ខ្ញុំ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ប្រើ Gmail តាំង​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០១០ មក​ម្ល៉េះ ហើយ​ពេល​នោះ​ចេះ​តែ​ទន្ទឹង​រង់ចាំ​មើល​ថា​នឹង​មាន​ភាសា​ខ្មែរ​នៅ​ពេល​ណា​ទៅ។ ហើយ​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​តែង​តែ​គិត​នោះ ពេល​នេះ​ក៏​លេច​ជា​រូបរាង​ឡើង។

ក្រឡេក​មើល​ទៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ វិញ ពេល​នោះ​ជា​ពេល​ដែល​ភាសាខ្មែរ​ត្រូវបាន​ដាក់​បញ្ចូល​សម្រាប់​ការបកប្រែ​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី Google Translate ហើយ​ចាប់​ពីពេល​នោះ​មក ភាសាខ្មែរ​ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​មាន​វត្តមាន​បន្តិច​ម្ដងៗ​នៅ​លើ​កម្មវិធី​នានា​របស់ Google ។ ហើយ​ខ្ញុំ​រំពឹង​ថា នឹង​មាន​ភាសាខ្មែរ​កាន់​តែ​ច្រើន មិន​ថា​តែ​នៅ​ក្នុង​ផលិតផល Google ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​នៅ​តាម​ផ្នែក​នានា​ផ្សេង​ទៀត។

តោះ! ឥឡូវ​ប្រើ Gmail ភាសា​ខ្មែរ​ទាំង​អស់​គ្នា។ 😉